Proefpersonen hebben recht op informatie en het stellen van vragen. Niet alleen voorafgaand aan, maar ook tijdens en na het onderzoek. De opdrachtgever (de wet spreekt van verrichter) van het onderzoek is verantwoordelijk voor het verstrekken van deze informatie en het beantwoorden van mogelijke vragen.

Daarnaast is hij verplicht een onafhankelijke arts of een andere onafhankelijke deskundige aan te wijzen bij wie de proefpersoon met zijn vragen terecht kan. De WMO spreekt over een ‘arts die niet bij de uitvoering van het onderzoek is betrokken of een andere deskundige die in staat moet worden geacht de proefpersoon adequaat van inlichtingen en advies betreffende het onderzoek te voorzien en die niet bij de uitvoering van het onderzoek is betrokken’ (art 9)

Een onafhankelijke arts of een andere onafhankelijke deskundige is:

  • bij voorkeur niet in dienst van de maatschap van de verrichter, en
  • niet werkzaam bij de firma van de verrichter, en
  • indien werkzaam bij de instelling waar het onderzoek loopt, niet betrokken bij het onderzoek zelf.

De deskundige mag geen belang hebben bij (de inclusie van patiënten) in het onderzoek. Hij/zij moet wel voldoende deskundig zijn op het gebied van het specifieke onderzoek en goed bereikbaar zijn voor proefpersonen.

Het is soms lastig te bepalen wanneer een deskundige onafhankelijk is. Probeer in geval van twijfel uw keus voor een onafhankelijke deskundige te onderbouwen. De toetsende commissie bepaalt uiteindelijk of de deskundige inderdaad als onafhankelijk kan worden beschouwd.