Gewijzigde Embryowet in werking getreden

Op 27 september is de gewijzigde Embryowet in werking getreden. Er is niet voorzien in een overgangsregime. De wijziging betekent onder meer dat METC’s geen donaties van geslachtscellen meer hoeven te toetsen die zijn afgestaan voor zwangerschap. Ook mogen erkende METC’s voortaan niet-invasief observationeel onderzoek bij de foetus beoordelen.

Voor de erkende METC’s zijn de belangrijkste wijzigingen:

  • Volgens de gewijzigde Embryowet is, onder voorwaarden, ook niet-therapeutisch onderzoek met de foetus toegestaan. De beoordeling van niet-invasief observationeel onderzoek bij de foetus kan voortaan door een erkende METC worden verricht.
  • De toetsing van donaties van geslachtscellen bij invasieve ingrepen wordt afgeschaft voor zover het gaat om de terbeschikkingstelling van geslachtscellen voor zwangerschap. De erkende METC’s behouden alleen een taak als de geslachtscellen ter beschikking worden gesteld voor wetenschappelijk onderzoek. Op dit onderdeel is de Embryowet niet gewijzigd. Hiermee houdt de METC dus de taak om te beoordelen of het met de terbeschikkingstelling te dienen belang in verhouding staat tot de risico’s en bezwaren van de ingreep, mede gelet op de omstandigheden waarin de betrokkene verkeert. Overigens gaat het daarbij om onderzoek waarvan het protocol al een positief oordeel van de CCMO heeft gekregen, anders mogen proefpersonen überhaupt niet worden benaderd. Met de toetsing door de METC is beoogd extra bescherming te bieden aan de betreffende donor.

Deskundigheid METC’s

Voor de beoordeling van onderzoek met foetussen is permanente uitbreiding van de erkende METC’s met een deskundige op het gebied van de embryologie niet noodzakelijk. Als erkende METC’s wetenschappelijk onderzoek bij de foetus beoordelen, moeten zij wel in of op basis van hun reglement hebben geregeld dat zij de noodzakelijke deskundigheid in huis hebben. Als een arts/gynaecoloog of een embryoloog deel uitmaakt van een erkende METC, is hiermee de vereiste deskundigheid in ieder geval beschikbaar. Is dit niet het geval, dan is het ook mogelijk om ad hoc een externe deskundige/adviseur op dit gebied in te schakelen.

Lopende aanvragen

Voor de inwerkingtreding van de gewijzigde wet is niet voorzien in een overgangsregime. De gewijzigde wet is dus in zijn geheel op 27 september 2013 in werking getreden. Dit betekent feitelijk dat een METC met ingang van die datum geen donaties van geslachtscellen meer hoeft te toetsen die zijn afgestaan voor zwangerschap. Uit zorgvuldigheidsoverwegingen adviseert de CCMO de beoordeling van reeds lopende aanvragen gewoon af te ronden. Aanvragen die vanaf 27 september zijn ingediend, worden dan onder het nieuwe regime beoordeeld.